Back U bevindt zich hier: Home Actueel Winti wai, lanti pai Spookambtenaren in Suriname - Parbode Sneak Peek
woensdag, 07 februari 2018 13:10

Winti wai, lanti pai Spookambtenaren in Suriname - Parbode Sneak Peek

Geschreven door Redactie Parbode
Beoordeel dit item
(0 stemmen)

Suriname heeft al jaren last van zogenaamde spookambtenaren. Ambtenaren die elke maand salaris op hun rekening gestort krijgen, terwijl ze niet of nauwelijks op hun werk verschijnen. Ze zitten thuis niets te doen of werken eigenlijk ergens anders, waardoor ze een dubbel salaris ontvangen. Winston Wirht, ontheven directeur der Belastingen, omschrijft de stand van zaken treffend: “Het gaat om een aardig bedrag dat ze ons kosten, maar niemand weet hoeveel.”

Het is onduidelijk om hoeveel ambtenaren het gaat, omdat de overheid niet beschikt over een precieze administratie. Hierdoor is het lastig om het probleem aan te pakken en er lijkt ook sprake te zijn van onwil bij de overheid om er iets aan te doen. Dit terwijl spookambtenaren de toch al in nood verkerende staatskas al jaren uithollen. Uit de financiële nota’s van 2017 en 2018 blijkt dat ambtenarensalarissen veruit de grootste uitgavenpost van lanti zijn. Ze namen de afgelopen vijf jaar gemiddeld 30 procent van de totale overheidsuitgaven in beslag.

Naast een grote groep verscholen spookambtenaren in de lage kaders zijn er ook bekende spookambtenaren. Hoge piefen die door bevriende politici zijn aangesteld bij wijze gunst. Ze hoeven niets te doen, maar ontvangen wel elke maand hoge salarissen. Terwijl deze figurantambtenaren vaak al meer dan genoeg geld bezitten, verrijken ze zichzelf met geld uit de staatskas. Ondanks dat veel mensen afweten van hun praktijken, kunnen ze toch jaren ongestoord hun gang blijven gaan. Van schuldgevoelens is bij deze zakkenvullers geen sprake. ‘Ik word niet gevraagd om te werken’ en ‘ik doneer het geld aan goede doelen’ zijn veelvoorkomende argumenten waarmee figurantambtenaren hun gedrag goedpraten.

 

 

Log ambtenarenapparaat

Volgens bestuurskundige August Boldewijn speelt het probleem al sinds de Onafhankelijkheid: “Het overheidsapparaat dijt met elke nieuwe regering verder uit. Vooral in de militaire periode werden er veel ambtenaren aangetrokken. Mensen worden rond verkiezingstijd benoemd op basis van hun politieke voorkeur. Deze mensen kunnen hierna niet zomaar ontslagen worden, omdat hier strenge regels aan verbonden zijn. Door de vele politieke benoemingen ontstaat er een overbezetting en wordt de werklast te licht. Omdat er ook geen controle is op ambtenaren vanuit leidinggevenden kunnen spookambtenaren hun gang gaan.”

Hoeveel het ambtenarenapparaat precies gegroeid is sinds 1975, is helaas moeilijk te achterhalen. Na een lange zoektocht vol ontbrekende en tegenstrijdige gegevens kan er echter wel een ruwe schatting gemaakt worden voor de laatste tien jaar, voornamelijk gebaseerd op de financiële nota’s van de overheid en de verslagen van de Rekenkamer. In 2005 waren er volgens deze gegevens ongeveer 35.000 ambtenaren. In 2010 was dit gegroeid naar 38.000. Nu zijn we inmiddels de 40.000 gepasseerd en ruim 60 procent van de beroepsbevolking is werkzaam bij de overheid.

Binnen het ambtenarenapparaat zijn verschillende soorten spookambtenaren te vinden. Zeven even-ambtenaren vormen de grootste groep. Dit zijn ambtenaren uit het lage of middenkader die om zeven uur even op hun werk verschijnen en daarna snel weer verdwijnen, legt Boldewijn uit. Michael Miskin van de ambtenarenvakcentrale CLO beschreef deze groep als volgt in de Volkskrant (2004): ‘Schoonmakers die slechts twee uur verschijnen op een ministerie om daarna hetzelfde werk te doen als tweede baan bij een ander ministerie, zijn geen uitzondering. Gewoon wordt het ook gevonden als een ambtenaar, in de tijd van zijn baas, als consultant optreedt. En dan is er het fenomeen van de ambtenaar die gewoon nooit verschijnt en werkt bij een bedrijf als monteur of bewaker’.

 

Beschuldigende vingers

Ook NDP-fractielid Stephen Tsang, die de problematiek rondom spookambtenaren afgelopen juli aankaartte in De Nationale Assemblée (DNA), vertelt Parbode dat ze zich vooral bevinden in lagere segmenten van het overheidsapparaat. Hij beweert echter dat ze ook in hogere kringen te vinden zijn; zelfs DNA zou er vol mee zitten. “Deze parlementariërs toucheren dubbele salarissen. Dat is niet per se problematisch, zolang allebei de functies naar behoren worden uitgevoerd”, vindt Tsang. “Bij veel oppositieleden is dit niet het geval, zij hebben het goed voor zichzelf geregeld.”

VHP-parlementariër Asiskumar Gajadien zou een van hen zijn. Hij ontvangt nog steeds een salaris van het Ministerie van Openbare Werken (OW), terwijl hij daar in 2010 al ontheven is als onderdirecteur Administratie. Op zich is dat geen uitzondering: in Suriname is het normaal dat ambtenaren doorbetaald worden na hun ontheffing. Ook mogen ze vaak gebruik blijven maken van de emolumenten die aan hun voormalige functie verbonden waren. Als ze de pensioensleeftijd bereikt hebben, maken ze dan aanspraak op een riant ambtenarenpensioen totdat ze overlijden. Geen klein financieel voordeel, als je je bedenkt dat sommige van hen maar enkele jaren, maanden of zelfs weken in functie zijn geweest. Zelf beweert Gajadien tegenover de Parbode dat hij in 2016 gevraagd heeft om stopzetting van zijn salaris, omdat hij het niet eerlijk vond dat hij betaald kreeg voor werk dat hij niet uitvoerde. Dat dit tot op heden nog niet gebeurd is, vindt hij schandelijk.

Op zijn beurt beschuldigt hij de coalitie ervan veel spookambtenaren te huisvesten: “De president houdt van dubbele salarissen. Tachtig procent van de coalitie heeft nog een functie buiten DNA en dat wil hij zo houden.” De wijzende vingers van Tsang en Gajadien wekken sterk de indruk dat de problematiek rondom spookambtenaren alleen besproken wordt in het parlement om politieke tegenstanders zwart te maken. Concrete oplossingen voor het probleem worden niet aangedragen, het is slechts onderdeel van het moddergevecht tussen oppositie en coalitie.

 

Het hele artikel is te lezen in het februarinummer van Parbode