ACHTERGROND

ACHTERGROND (193)

maandag, 15 augustus 2016 03:39

Pabode Magazine Sneak Peek: isolement Trio Tepu

Geschreven door

Het Triodorp Përëru Tëpu, ook wel Pelelu Tepu of kortweg Tepu genoemd, is stroomopwaarts de eerste inheemse nederzetting aan de Tapahonyrivier. Ongeveer vijfhonderd Trio’s wonen in dit diep-zuidelijk gelegen dorp, dat in de jaren 60 van de vorige eeuw door bewoners van Palumeu werd gesticht. Stamleden die toen als nomaden in die contreien leefden, kregen zo een alternatieve vaste woonplaats aangeboden.

Përëru Tëpu (Trio voor ‘reuzenpadden rotsblok’) werd in 1965 gesticht, en beleefde in de jaren zeventig een bloeiperiode toen in 1973 een lagere school werd opgezet. Schoolhoofd Cees Koelewijn verbleef er nog vóór de Binnenlandse Oorlog (1986-1992) aanbrak en er abrupt een eind kwam aan de betrekkelijke welvaart in dit pittoreske dorpje. Verslechterende leefomstandigheden en een grote vluchtgolf naar het Triodorp Mataware en omliggende dorpen in Brazilië behoorden tot de gevolgen. Een andere erfenis van de oorlog is dat er heden ten dage nog altijd functionele analfabeten zijn en er jarenlang geen behoorlijk onderwijs is gegeven. Dat kwam pas weer rond de eeuwwisseling.

Anno 2016 zijn er in geheel Tepu twee ijskasten, is er van zeven tot elf uur ‘s avonds stroom en is er slechts bij voldoende aanbod op vrijdag een lijndienst naar dit plaatsje in Sipaliwini. De lagere school die Cees Koelewijn in 1973 daar in het oerwoud opzette, werd in 1986 overgenomen door de overheid. Na jaren van pinaren werd het onderwijsproces weer opgestart en wordt er tegenwoordig aan zo’n 120 leerlingen lesgegeven. Bitter weinig pupillen gaan voor vervolgonderwijs naar de stad; alleen al de internaatprijzen variëren tussen de SRD 200 en SRD 500, terwijl de zorg en ondersteuning die geboden worden, niet afhankelijk blijken van de prijs. De perspectieven voor jongeren uit Tepu zijn gewoonweg niet bepaald gunstig.

André Koelewijn, die als kind acht en een half jaar in Tepu woonde, presenteerde eind april een nieuw taalboek in zijn dorp. Tegenover Parbode wijdt hij uit over de barrières met betrekking tot de ontwikkelingsperspectieven van het afgelegen dorp Tepu. Nu te lezen in de augustuseditie. 

Comments ()

Napoleon en zijn nederlaag bij Waterloo werden vorig jaar uitgebreid herdacht in West-Europa. Er waren tentoonstellingen, talkshows, marsen, re-enactments en een vloedgolf aan boeken over zijn leven en carrière. Ook Nederland deed mee aan deze herdenking. Napoleon had eerst hun schatkist leeggemaakt, vervolgens hun republiek tot vazalstaat gemaakt, het daarna opgeheven en zijn broer tot hun koning uitgeroepen (1806-1810). Zij waren dan ook blij toen hij definitief werd verslagen.

Hoewel Napoleon was verslagen, werd hij bij al deze herdenkingen toch positief gewaardeerd. Hij werd overal verbeeld als een groot staatsman en strateeg die het aanzien van de wereld had veranderd. Overal waar hij voet aan de grond had gezet, had hij het volk bevrijd van het juk van de elites. Geen standenmaatschappijen meer, maar meritocratieën met een modern ambtenarenapparaat, moderne, uniforme wetgeving, dienstplicht en nog veel meer. Hij bevrijdde zelfs de Joden van hun eeuwenoude beperkingen.

Volgens critici waren de meeste van deze hervormingen echter niet van hem, maar van de revolutionairen, geïnspireerd door de ideeën uit de Verlichting, zoals vrijheid, gelijkheid en broederschap. Zonder Napoleon zouden die hervormingen vroeg of laat ook zijn doorgevoerd. De critici menen zelfs dat Napoleon deze hervormingen alleen uit strategisch oogpunt heeft doorgevoerd. Hij had goed aangevoeld dat hij de volkeren hiermee op zijn hand zou krijgen in zijn strijd tegen hun regeringen.

Men stond er eveneens niet bij stil dat de legers van Napoleon ook verpletterend waren verslagen door de tot slaaf gemaakten van het eiland Saint-Domingue. Dit eiland was het rijkste bezit van Frankrijk. In het boek Bevrijd de slaven van Adam Hochschild kunnen we lezen hoe zij in 1791 in opstand kwamen tegen de slavernij. Als enige slaafgemaakten slaagden zij erin zelf de slavernij af te schaffen en hun eiland onafhankelijk te maken. Hun grootste leider was de vrijgemaakte Toussaint L’Ouverture. Met groot strategisch inzicht had hij wisselende coalities gesloten met de verschillende binnenlandse partijen en met de externe grootmachten. Hij had niet alleen de binnenlandse oorlog beëindigd, maar ook de Franse, de Engelse en de Spaanse legers verslagen.

Lees verder over de zwarte generaals en hun successen in de Parbode van augustus!

Comments ()
maandag, 08 augustus 2016 05:47

Parbode Magazine Sneak Peek: Afro-Surinaamse muziek

Geschreven door

Over cultuurelementen van de Afro-Surinaamse muziek is veel onderzocht, vastgelegd en gepubliceerd in de vorm van proefschriften, boeken en verhalen. Toch dreigt ook veel verloren te gaan als er niet wordt ingegrepen door kenners. Liesbeth Peroti, Siegmien Staphorst en Ernie Wolf maken zich sterk om hun kennis over te dragen aan jongeren.

“Alleen wanneer je weet waar je vandaan komt, ken je de waarde”, begint Siegmien Staphorst, voorzitter van de organisatie voor gemeenschapswerk Na Afrikan Kulturu fu Sranan (NAKS). Ze vertelt over het cultureel erfgoed-project van NAKS, dat in juli 2015 van start is gegaan. “In opdracht van het directoraat Cultuur hebben we een seminar georganiseerd om verschillende Afro-culturele onderdelen bespreekbaar te maken. Samen hebben we de informatie geïnventariseerd, en vijf werkgroepen gevormd die verder onderzoek zullen doen naar de Afro-Surinaamse cultuurelementen binnen de maatschappij.”

Aan de groep Muziekstijlen, dansstijlen en theater draagt pianiste, zangeres, muziekpedagoog en producent Liesbeth Peroti (47) bij door het onderzoek dat zij begon naar de Sokopsalm-zangstijl. Ze werd ongeveer vier jaren geleden op verzoek van NAKS gevraagd een module te verzorgen tijdens de cursussen Singineti, toen ze iets opmerkelijks ontdekte. “Ik deed een analyse van liederen die worden gezongen tijdens het gedenken van overledenen. Het viel op dat letterlijk alle liederen westers zijn. Niet alleen Nederlandstalige als Lieve moeder, maar zelfs liederen in het Sranan zoals Janda Na Da Kondre zijn door westerlingen geschreven.”

Volgens Peroti is de Afro-Surinamer voornamelijk Europees opgevoed en heeft zo weinig tot niets meegekregen van de eigen roots. “Ik had zoiets van: er zullen toch ook Afrikaanse liederen zijn om dierbaren te gedenken”, vertelt ze. En ze had gelijk: de Afrikaanse liederen die daarin passen zijn de Sokopsalms. Als onderdeel van die studie waarmee ze nog bezig is, stelde ze een sokopsalm-liederenbundel samen, die gebruikt zou kunnen worden op onder andere singineti-bijeenkomsten, maar ook op tal van andere momenten.

Lees verder in de augustuseditie van Parbode. Nu in de winkel!

Comments ()
dinsdag, 02 augustus 2016 10:27

Parbode Magazine Sneak Peek: toerisme Guyana-Suriname

Geschreven door

Het is een val van 225 meter die je ziet als je bij de Kaieteur Falls in Guyana naar beneden kijkt. Met een oorverdovend lawaai donderen er elke seconde duizenden liters water de diepte in, waarna het water zijn weg vindt in een kronkelende rivier, die door de eeuwen heen een baan heeft geslepen door de groene bergen van Potaro-Siparuni, een van de tien regio's in Guyana, grenzend aan Brazilië. Er staat geen hek voor de rots; één gladde valpartij en het kan over zijn.

De Kaieteur Falls worden wel de hoogste single drop watervallen ter wereld genoemd, maar in vergelijking met de Canadese Niagara Falls zijn de toeristenaantallen veel minder. Het is het verhaal van heel Guyana, en ook van Suriname. De meest bijzondere plekken, de minst hoge toeristenaantallen.

Afgelopen maand vierde Guyana zijn 50e onafhankelijkheidsdag. De promotieactiviteiten daaromheen zorgden voor een boost in de toerismesector. Vorig jaar deden 206.000 toeristen Guyana aan, dit jaar worden er 240.000 verwacht. Donald Sinclair, Director General op het Guyanese ministerie van Toerisme, wil deze toestroom dan ook gebruiken om door te pakken en de nieuwe stappen te zetten. "We moeten eigenlijk Spaans, Portugees en Nederlands leren praten. En naast de samenwerking die we zoeken met Brazilië, meer met Suriname samenwerken. Er moet vooral gekeken worden naar inter-Guyanees toerisme. We hebben culturele verschillen, kijk maar als je in Paramaribo komt; dat verschilt enorm met Guyana. We zitten in een positie om toeristen van die verschillende producten te laten genieten."

Lees verder in de Parbode van augustus, nu in de winkel!

Comments ()
zaterdag, 30 juli 2016 10:40

Parbode Magazine Sneak Peek: Carifesta

Geschreven door

Pe a moni de?

Het is eind oktober 2012 wanneer een heleboel prominenten zich verzamelen in de lobby van het Zorghotel aan de Anton Dragtenweg. Niet alleen voor een gezellig feestje, maar bovenal om een heuglijke boodschap de wereld in te sturen. Suriname heeft het namelijk op zich genomen in minder dan een jaar tijd de allergrootste editie ooit van het Caribische cultuurfestival 'Carifesta' op touw te zetten.

‘Laten we eindelijk ophouden met praten. We moeten er als Surinamers voor zorgen dat we onze gastvrijheid tonen aan de duizenden bezoekers die hierheen zullen komen’, spreekt Ivan Graanoogst, die enkele maanden daarvoor door president Desi Bouterse is benoemd als hoofd van het organiserend comité van het internationale festival. ‘We gaan hiermee heel veel geld voor het land verdienen’, vertelt de voormalige militair zelfverzekerd. Een succesverhaal is in de maak, zo bezweren de organisatoren.

De huidige tijd van 'precaire situaties' en bezuinigingen was toen nog niet aangebroken, en dat is duidelijk te merken. Carifesta moet een internationaal uithangbord met veel pracht en praal worden, niet alleen voor ons land, maar op de eerste plaats voor onze regering, die vlak na de aanname van de internationaal afgewezen Amnestiewet (april 2012) wel wat goede publiciteit kan gebruiken.

Er wordt maar liefst 19 miljoen Surinaamse dollar in het evenement gepompt. Uit de hele Caribische regio en Zuid-Amerika worden vijftienhonderd artiesten en drieduizend toeristen verwacht, bovenop de vele toeristen die zich die tijd van het jaar sowieso al in ons land zullen bevinden. Graanoogst: ‘Het gaat hierbij om een investering die een grote economische spin-off zal hebben. Hotels, restaurants en cafés zullen dankzij Carifesta enorm veel geld verdienen. Als investering is SRD 19 miljoen daarom niet veel geld.’

Het kon allemaal niet op. Tot mensen betaald moesten worden. Parbode kreeg het onderzoek naar het gerommel rond Carifesta 2013 in handen. Nu pas blijkt écht met welke financiële kater het Caribische cultuurfestival ons land heeft opgezadeld. Lees het in de augustuseditie van Parbode!

Comments ()
woensdag, 20 juli 2016 09:36

Geen glitz and glam voor Surinaamse modellen

Geschreven door

Ketura Zeegelaar en Aby-Jo Elshot, allebei 31, hebben beiden in het buitenland op de runway mogen lopen. Opmerkelijk genoeg was het modellenwerk voor deze dames geen meisjesdroom. Zij vertellen aan Parbode hoe zij in de internationale modellenwereld zijn beland, en over de valkuilen die ze daarbij tegenkwamen.

Ketura Zeegelaar werd door haar vroegere werkgever gestimuleerd eens mee te doen aan een auditie in het Waaggebouw. Daar werden vaak fotoshoots gedaan door modellenbureau Dignity Inc. en Zeegelaar had er de geschikte lengte voor. “Vanaf dat moment was ik dus aangesloten bij Dignity Inc. Dat was ongeveer twaalf jaar geleden, ik was toen twintig jaar oud. Ik werd alleen zelden gebeld voor gigs; pas later begreep ik dat ik zelf op zoek moest gaan naar werk.”

Aby-Jo Elshot was zowel in Suriname als in Nederland te bewonderen op de runway. Dit alles begon per toeval op haar dertiende, toen zij door haar moeder werd ingeschreven voor een looples die achteraf een modellenauditie bleek. “Ik liep als een lam, om het maar zo te zeggen. Het was helemaal geen droom van mij om model te zijn, ik wilde eerder modeontwerpster worden. Als klein meisje keek ik altijd naar het programma CNN Style. Zodra het op de televisie kwam, riep mijn moeder me.

Verder lezen? Koop dan nu de Parbode. Nog tot eind deze maand in de winkel en daarna verkrijgbaar via de redactie.

Comments ()

Sinds 12 mei staat de Braziliaanse president Dilma Rousseff op non-actief, nadat ook de Senaat voor haar afzetting stemde. Ook al heeft de Arbeiderspartij van Rousseff boter op het hoofd, degenen die zowel Rousseff als haar partij kwijt willen, zijn zelf nog erger.

De afzettingsprocedure tegen president Dilma Rousseff is het sluitstuk van een lange periode van corruptie en onverschilligheid van de politieke klasse. De Brazilianen hebben alle vertrouwen in hun politici verloren. De onbeschaamde vertoning in het Huis van Afgevaardigden tijdens de stemming over de afzettingsprocedure heeft dat alleen maar bevestigd.

In november vorig jaar schreef ik dat Brazilië nog verder was weggezakt in politieke en economische chaos. De roep om het aftreden van president Rousseff nam toe, maar tegelijk leek niemand te weten wat er moest gebeuren. Inmiddels vergelijken meerdere commentatoren de situatie in het land met de Amerikaanse serie House of Cards. In de hoofdrollen figureren – natuurlijk – Rousseff, maar ook Eduardo Cunha, die sinds 2014 voorzitter is van het Huis van Afgevaardigden. Hij is de Frank Underwood van Brazilië, de sluwe politicus uit de serie. Fervent aanhanger van de conservatieve Evangelische Kerk en aanjager van de afzettingsprocedure van Rousseff. Hij is lid van de Braziliaanse Democratische Beweging (PMDB), de grootste coalitiepartij van Rousseff. Maar nadat hij werd beschuldigd van het aannemen van smeergeld, iets wat hij ten stelligste ontkende, wees hij naar de Arbeiderspartij (PT) van Rousseff, die een complot tegen hem zou ontketenen. Daarop besloot hij zich te bekeren tot opposant van Rousseff, met het doel haar ten val te brengen. Sindsdien valt het politieke proces beter te vergelijken met een thriller, waarin om de haverklap de perspectieven veranderen. Personages veranderen van slachtoffer in dader, van aanklager in aangeklaagde, van aanhanger in opposant, van meeloper in getuige. Fictie en non-fictie zijn nauwelijks te onderscheiden.

Verder lezen? Koop dan nu de Parbode. Nog tot eind deze maand in de winkel en daarna verkrijgbaar via de redactie.

Comments ()
woensdag, 20 juli 2016 09:27

Het wonderwerk van kruidendokter Pake

Geschreven door

Regelmatig wordt bij onze redactie geïnformeerd naar de contactgegevens van natuurgenezer Pake. Hoewel hij al enkele jaren overleden is, zet zijn zoon, ‘Oom Ste’, zijn wonderwerk voort. Van heinde en verre reizen mensen naar Para om zich te laten genezen van de meest extreme ziekten. ‘We moeten terug naar de oude kennis. De natuur heeft voor alles een antwoord’, betoogt Oom Ste, die ook zelf bekendstaat als Pake. Parbode ging mee op consultatie. Deze maand deel 1 van ons verslag.

A an het begin van de Meursweg, niet ver van de Indira Gandhiweg, staat de werkplaats van oom Ste, alias Pake. Langs de straat staat een tentje waaronder manja’s in hopen worden verkocht. Iets daarachter staat het gebouw waarin patiënten behandeld worden. Op een bordje tegen de muur staan de werkdagen: dinsdag, donderdag en zaterdag, steeds vanaf 9.00 uur voormiddag.

“Pak een nummer”, zegt een jongeman, terwijl hij naar achteren wijst. “Pake is er nog niet. Je mag even wachten.” Achter het gebouw staat een overdekte wachtruimte met enkele banken en een stapel krantenpapier in een hoek.

Het is even zoeken naar de bedoelde nummers. Op een raamkozijn liggen kleine, geknipte bruine kartonnen kaartjes met daarop de nummers 1 tot en met 20 geschreven. Ondertussen melden twee andere cliënten zich aan. Ze pakken een nummer en nemen plaats. Het is wachten op Pake, die iets verder aan de Indira Gandhiweg woont, en ook daar poli houdt. Het is rustig en er waait een koele bries. Op het achtererf klinkt het vrolijke gezang van de vogels, dat af en toe wordt onderbroken door het geluid van een auto over de Meursweg. In een pompelmoesboom hangen uitnodigend een stuk of twintig vruchten.

Verder lezen? Koop dan nu de Parbode. Nog tot eind deze maand in de winkel en daarna verkrijgbaar via de redactie.

 

Comments ()
woensdag, 20 juli 2016 09:19

Meer steun nodig voor micro-ondernemers

Geschreven door

Regelmatig worden er fondsen voor niet- gouvernementele organisatie (ngo’s), overheids-instanties en coöperaties in Suriname vrijgemaakt, met als oogpunt kleine ondernemers of toekomstige entrepreneurs zowel op het gebied van kennis als financiën te ondersteunen. Vaak kunnen zij de steun goed gebruiken.

Cornelly Olivieira is eigenaar van Cornelly’s Galaxy, en al langer dan 35 jaar microondernemer. Ze was medeoprichter van de ngo Women’s Business Group Foundation (WBG) en enkele jaren directeur van de microkredieten-unit van deze WBG. Ze weet als geen ander wat het is om ondernemer te zijn, en geeft haar zienswijze op micro-ondernemerschap in Suriname.

Volgens Olivieira ondernemen wij niet, maar hebben we meer de mentaliteit van begi begi, hand ophouden en bedelen. “Ondernemen betekent hard werken, maar velen willen dat alles wordt voorgekauwd”, vindt Olivieira. “De drive, die droom om te ondernemen, die moet er eerst zijn. Kapitaal is de derde fase. Mensen die echt willen, vinden hun weg”, onderstreept ze.

Maar de overheidsbureaucratie wordt ook door hen vaak als een obstakel ervaren. De behandeling van ondernemers door ambtenaren laat te wensen over, en men moet te lang op een vergunning wachten. En er zijn bij wet standaarden vastgesteld voor labels en de verpakking, maar vanuit onder andere het ministerie van Handel en Industrie (HI) wordt er weinig gedaan om deze informatie toegankelijk te maken voor micro- en mini-ondernemers. Voor Olivieira was haar ervaring op het gebied van micro-ondernemerschap mede de drijfveer om het handboek Mek’ Moni (zie recensie op pagina 91) te schrijven. Dit boek moet een stimulans voor Surinamers zijn om te gaan ondernemen, want in dit land zijn er veel mogelijkheden.

Verder lezen? Koop dan nu de Parbode. Nog tot eind deze maand in de winkel en daarna verkrijgbaar via de redactie.

Comments ()
woensdag, 20 juli 2016 09:09

Surinamers in de diaspora

Geschreven door

Bedrijfsleiders, kunstenaars, politici, artsen of topsporters. Veel geboren Surinamers in het buitenland doen het erg goed. Nu wij lijden onder een crisis, kunnen zij ons misschien te hulp schieten. Alleen: willen zij dat wel? En zitten wij op hun hulp te wachten? Parbode vroeg het vijf Srananman in de diaspora.

Ruben del prado (59), Nepal ‘Remigranten moeten niet klagen, maar een bijdrage leveren.

“Al ben ik sinds april 1999 vertrokken uit Suriname en heb ik intussen zo goed als de hele wereld rondgereisd, de band met mijn geboorteland is onverwoestbaar. Minstens drie keer per jaar keer ik naar Suriname terug, om mijn moeder te bezoeken. Wanneer ik dan op mijn terras zit en kijk en luister naar de papegaaien die mijn tuin overvliegen, dan ben ik écht thuis”, vertelt Ruben del Prado, die in Nepal directeur is van UNAIDS, het antiaidsprogramma van de Verenigde Naties.

Zijn werk bracht hem naar alle uithoeken van de wereld. Vóór zijn functie in Nepal coördineerde Del Prado bijvoorbeeld vanuit trinidad de UNAIDS-activiteiten voor de Caribische regio, waardoor hij aan den lijve ondervond dat Suriname vaak niet zit te wachten op ‘buitenlandse’ expertise’. “Zelf was ik er ontzettend blij mee dat ik voor de VN aidspreventieactiviteiten in Suriname mocht helpen ondersteunen, maar de toenmalige minister en zijn directeur waren helemaal niet opgetogen over mijn komst. Ze snapten niet waarom een Surinamer in naam van een buitenlandse organisatie zijn geboorteland kwam adviseren. Ik voelde me niet welkom en Suriname werd na hun protest uit mijn portefeuille gehaald. Helaas bleek mijn land een plek te zijn die zijn eigen mensen wegjaagt. Geloof me: er is niets erger dan dat."

Verder lezen? Koop dan nu de Parbode. Nog tot eind deze maand in de winkel en daarna verkrijgbaar via de redactie.

Comments ()