dinsdag, 06 december 2016 17:40

FayaLobi: Je ne suis pas knoflooksaus

‘Wauw, een moskee en synagoge náást elkaar, zonder problemen?’, zegt een vriendin van mij die net voor het eerst in Suriname vertoeft. Aangezien moslims en joden elkaar niet in de haren vliegen, gaat men er vanuit dat mensen hier in vrede naast elkaar kunnen leven. Ik heb al vaak trotse gezichten gezien die me vertelden dat verschillende bevolkingsgroepen hand in hand gaan in dit land, en dat Surinamers ontzettend beleefd zijn.
Maar ik heb het afgelopen jaar weinig van die broederliefde en bescheidenheid gemerkt. Nog nooit heb ik zoveel agressie in de bodemloze put van Facebook zien verdwijnen. Naast de vele selfies en emoji’s, is er plaats gemaakt voor gescheld en getier. DNA-lid Jennifer Vreedzaam, die verklaarde dat we allen schuldig zijn aan de crisis, werd onder een nieuwsbericht massaal uitgemaakt voor kankerpatiënt. Bij posts over rovers reageren mensen met ‘kogel door hun kop’.
Laatst ging het knoflooksausfilmpje viral. Een zekere Bombelman die per se knoflooksaus wilde bij zijn shoarma, maar wat niet mogelijk was. Hij begon te blèren als een bezetene, en maakte een werknemer uit voor varken. Tot overmaat van ramp sloeg hij er op los. Veel socialmediagebruikers gingen erop in, en waren ineens net als #Charlie ook #knoflooksaus geworden.
Op andere pagina’s regent het discriminerende steken over buitenlanders, die ‘op moeten rotten naar hun eigen land als het hen hier niet bevalt’.
Het verbaast me dat zoveel mensen kicken op sensatienieuws waar ze even los kunnen gaan.
Hilarisch eigenlijk, dat mensen constant zeuren, wijzend naar de regering, die ongetwijfeld eindeloos veel steken laat vallen, maar hun eigen houding staat ook kilometers weg van stabilisatie, herstel en verdraagzaamheid.
Hoewel ik geen NDP-fan ben, óók graag knoflook op mijn shoarma wil en geen voorstander ben van roversacties, ben ik wél fel tegen opgekropte woede verzamelen over de trieste economische ontwikkelingen van 2016. Herrie schoppen over bizarre filmpjes, politiek gezeur en corrupt gedoe: we weten nu wel dat het gigantisch triest is. Maar juist in deze tijden moeten mensen op elkaar kunnen rekenen en positief blijven. Ik mis één doel in het nationaal Stabilisatie- en Herstelplan: volgend jaar een vreedzaam online Suriname.

Comments ()
Gepubliceerd in FayaLobi
vrijdag, 18 november 2016 16:20

FayaLobi: Land van excuses

Niet zo lang geleden woonde ergens aan de rand van de Atlantische Oceaan, in een royaal met groen bedekt land, een apart volk. Het was een hardwerkend volk dat uren, dagen, maanden of zelfs jaren eenieder die op de vaart ging, vanaf de kade vrijblijvend van kritiek voorzag.

Dit prachtige land boordevol mogelijkheden heette Excuus, en de inwoners Excusisten. Het land was rijkelijk gezegend: natuurlijke grondstoffen, prachtige natuur, voldoende water, zon en wind, talentvolle burgers. In Excuus kon je al je dromen waarmaken. Ware het niet dat de hardwerkende Excusisten bijkans de helft van hun tijd doorbrachten met het geven van adviezen over ervaringen die ze nooit hadden opgedaan.

Minimaal tien keer op een dag zaten ze voor ten minste drie uren te vergaderen, en discussieerden ze over de vele mogelijkheden in Excuus. Althans, als iedereen op tijd aanwezig was. In Excuus had iedereen wel een reden waarom iets niet kon. Baby ziek, hond ziek, buurvouw ziek, betovergrootmoeder ook ziek… En daarvoor was onderling zeer veel begrip.

Wanneer een niet-Excusist het dan op zich nam om een mogelijkheid aan te pakken, was het hek van de dam. Hoe durfde een niet-Excuus zo’n asociaal excuus te verzinnen om iets op te pakken waar rasechte Excusisten zich al jaren, vanaf de kade, mee bezighielden?
Deze in hun ogen proactieve en constructieve houding van de Excusisten zorgde voor een knappe uitdaging voor de progressie van het land. Het verloop van deze disharmonie resulteerde in een afname van de grondstoffen, afbraak van de natuur, vervuiling van het water, alsook het wegtrekken van talenten. De Excusistische intellectuelen waren het volledig oneens met deze aantijgingen. Gezien hun ervaringen had Excuus voldoende potentie om tot een van de rijkste landen te behoren. Ware het niet dat ze enkele hoofdredenen hadden waarom dit niet altijd mogelijk was. Zo zouden ze het allang gerealiseerd hebben, maar de auto van de president van Excuus kwam klem te zitten onderweg naar een van zijn befaamde meetings. Volgens hen zijn ze eigenlijk heel dicht bij de implementatie, maar missen ze de fysieke ondersteuning van elke Excusist. Helaas!

Excuses voor ieder ongemak.

Comments ()
Gepubliceerd in FayaLobi
dinsdag, 11 oktober 2016 10:23

FayaLobi: Productief!

Het is een lange warme dag, de wachtzaal zit vol mensen en er lijkt geen beweging in te komen.  'Productie!', gaat het door mijn hoofd, maar ook de klok lijkt zich daarvan niets aan te trekken. Hoe moeten we met al deze onproductieve uren gaan voor productie? Uren die onnodig worden doorgebracht in wachtkamers, in rijen en op dichtgeslibde wegen.

Ik ontmoet een ongeduldige heer bij het afsprakenkamertje dat potdicht zit, en waarvan we ons afvragen of er werkelijk iemand binnen zit. Hij kijkt op zijn horloge, wisselt van het ene been naar het andere. Hij moet produceren, zijn werk wacht. Het is al de tweede keer dat hij hier staat, nu al langer dan een uur. Buiten zit een mevrouw onderuitgezakt achter een balie. Ze kan niet veel zeggen over de gesloten deur. Mijn volgende afspraak zal ik niet halen, dus verzet ik die. De man belt ook, en zo te horen loopt er van alles mis aan de andere kant.

De deur gaat uiteindelijk open, waarna de eerste drie wachtenden gesommeerd worden om op een stoel te gaan zitten. 'Mag ik uw' verdwijnt in een kort afgemeten 'kaart', waarna ik een afsprakenkaart overhandig. Een hand wordt uitgestoken om mijn kaart in ontvangst te nemen, zonder naar mij te kijken. Dat vind ik knap! Dat je precies je hand op de juiste hoogte kan plaatsen, acrobatisch bijna. De man heeft het moeilijker. Een debat over een telefoon die niet opgenomen werd toen ze de afspraak verschoven hadden. De man geeft aan dat hij geen telefoon heeft ontvangen, waarop een keer of vijf herhaald wordt dat hij had moet opnemen. Ondertussen zijn we een half uur verder. Op de derde stoel zit een vrouw die zich geen raad weet met de vragen die gesteld worden. Ze verstaat het niet, waarop de zuster haar wegstuurt met de mededeling dat ze de volgende keer iemand moet meenemen. Ik ben inmiddels klaar, en de man stapt boos op. Nu nog de afspraak zelf, op een andere dag. Ik wens de zusters toch nog een prettige dag, zij mij niet. Ook vriendelijkheid is nog maar moeilijk produceerbaar. 

Comments ()
Gepubliceerd in FayaLobi
dinsdag, 04 oktober 2016 15:12

FayaLobi: Keuze in rijkdom

“Wat zou ik die man graag willen afranselen”, zegt een kennis van mij met samengeknepen ogen, wijzend naar de minister van Financiën die een beetje onderuitgezakt zit op zijn stoel in De Nationale Assemblée. Hij lijkt zijn WhatsAppgesprekken interessanter te vinden dan de toespraak van assembleelid Santokhi. 

Na mijn terugkomst in dit land heb ik al snel door dat niet alleen de minister kwaad bloed gezet heeft. Vlak nadat de openbare DNA-vergadering is afgelopen, fiets ik rondjes in de stad en kijk met opgetrokken wenkbrauwen naar de met graffiti gespoten kreten op een golfplaten muur: ‘F*ck Bouta! Werken met IMF is zelfmoord!’ Op de radio hoor ik niets anders dan nieuws over de president, die frustratie zaait met zijn uitspraken over een ‘constitutionele crisis’.

Nog geen anderhalf jaar geleden vertrok ik uit Suriname, niet wetend dat het land kort daarna in een zware recessie zou belanden, en dat velen Bouterses bloed wel kunnen drinken. Toentertijd zwaaiden vele Surinamers met NDP-vlaggen en werd de president op handen gedragen.
Het was een tijd waarin vele mensen hun supermarktkarretje vollaadden met lekkernijen voor feestjes. Vandaag zie vooral ik kritische blikken met vergrootglazen staren naar de prijsstickertjes op de schappen. Toen viel van een gemiddeld SRD-salaris nog prima te leven, maar tegenwoordig zijn die SRD’s peanuts.
Oude bekenden die mij weer zien verschijnen in Paramaribo kijken me aan alsof ze water zien branden. Waarom kom je juist nú terug, in deze barre tijden? Ze wijzen nog net niet naar het levensgrote billboard van de Nationale Voorlichtings Dienst, die met koeienletters adverteert: ‘Maak jouw VLUCHTPLAN, NU het nog kan!’

Tja. Het was economisch gezien inderdaad een betere zet geweest om hier met gierende banden te vertrekken en een degelijke baan te vinden in het kikkerlandje. Maar als jonge journalist is dit juist een interessante tijd om te werken in een samenleving met spannende ontwikkelingen. En hoeveel er ook veranderd is ten opzichte van anderhalf jaar geleden, het lijkt wel alsof mensen vergeten zijn dat Suriname meer is dan de crisis alleen. Iets wat niet veranderd is, is dat dit land aanvoelt als thuiskomen. Ook dat is een vorm van rijkdom. Het is maar net voor welke je kiest. 

Comments ()
Gepubliceerd in FayaLobi

Poppetje, heb jij Chinees bloed?” gilde een Creool uit zijn autoraam terwijl ik mijn eerste fietsritje door Paramaribo probeerde te overleven. “Eh, ja!” riep ik terug. Weer zo’n gevalletje van ‘o ja, ik ben een Chinees’. Als geadopteerde Aziaat ben ik van binnen namelijk een echte Hollandse. Opgevoed door blanke ouders in een boerenstadje met een hoog koeiengehalte. In Nederland is het al een hele klus om duidelijk te maken dat ik kungfu niet onder de knie heb, maar in het buitenland is dit nog een tandje ingewikkelder.

“Je bent hier de enige Chinees op de fiets”, zei de man, die met zijn vragende blik om een verklaring vroeg. Ik besloot weg te fietsen, voordat ik deze uit de lucht gevallen bemoeial mijn levensverhaal moest vertellen. Maar na een paar maanden in Suriname werd het duidelijk dat ik er niet onderuit kon. Regelmatig gebruikten Surinamers mij als onderwerp voor een heftige discussie in het Sranantongo. “Die gasten hebben een discussie of je halfbloed bent of een volle Chinees”, lachte mijn Surinaamse kennis. Ik ben blijkbaar een wandelende attractie vol tegenstrijdigheden. Een Chinees met Birkenstocks, die de achternaam Van der Kolk draagt in plaats van Wong, die regelmatig te vinden is in Havana Lounge met (andere) bakra’s om zich heen, dat vraagt nu eenmaal om verwarring en verantwoording.

Ik heb in februari nog nooit zoveel nieuwjaarswensen ontvangen, maar dan alleen van Javanen, Creolen en Hindostanen. De echte Chinezen wisten wel beter. Ik zag ze denken: ‘Die nep-Chinees kan onmogelijk een van ons zijn. Na een aantal maanden in Suriname zou je bijna zeggen dat ik in een etniciteitscrisis ben beland. Het is ook vrij complex, kunnen zij niks aan doen. Het is tijd om te accepteren dat ik dit voor de rest van mijn leven zal moeten blijven uitleggen.

“Was je lekker op vakantie bij familie?” vroeg de Hindostaan naast mij toen we, terug in Nederland, op de koffers stonden te wachten op Schiphol. “Nee, ze staan op me te wachten achter de wand”, antwoord ik. Ik pak mijn koffer en loop naar buiten naar mijn familie, die enigszins geschokt reageert op mijn gebruinde gezicht. “Wat ben je verkleurd. Je lijkt wel een Surinamer!

Comments ()
Gepubliceerd in FayaLobi