In een verkiezingsjaar wordt de samenleving gebombardeerd met campagnes. Massabijeenkomsten en spotjes op radio en tv zijn niet langer de enige pijlers van een campagne. De strijd voor een stem begint en eindigt tegenwoordig op het scherm van je telefoon. Jean-Luc van Charante, oprichter van het marketingbureau Ineffable en organisator van de Social Media Conference Suriname, ziet een duidelijke verschuiving: “Voor het eerst kan ik zeggen dat ik weet wie de persoon achter de naam op het stembiljet is”, zegt hij trots als hij kijkt naar met name de RR-leden die nu meer zichtbaar zijn.
Door Claudiõ Draibas
Bij de vorige verkiezingen zagen we partijen voorzichtig experimenteren met andere platformen dan Facebook. Het sloeg toen nog niet echt aan. Dit jaar zien we dat politici het aandurven om TikTok en WhatsApp in te zetten. Het hangt allemaal af van het te bereiken publiek. Zo is WhatsApp voor de interne communicatie, LinkedIn voor financierders en sympathisanten in het buitenland, first-time voters zitten vooral op TikTok, en Facebook is voor de massa.
Van Charante benadrukt dat geloofwaardigheid de hoeksteen is van elke politieke online-campagne. Volgens hem moet een kandidaat online precies laten zien waar hij of zij voor staat. Social media versterkt slechts wat er al is of wat ontbreekt.
Ook niet het design of het type content maakt het verschil, maar de consistentie van de boodschap. “Wat altijd beter mag vanuit de partijen is de continuïteit. Veel partijen raken na de verkiezingen in een grote winterslaap op hun online-kanalen. Heel veel momentum raakt daardoor verloren en het kost dan weer veel energie om het 4 jaar later weer op te bouwen. Een consistente profilering zou niet moeten stoppen na de gemiddelde campagne-periode van 6 maanden, maar het zou 5 jaar ononderbroken moeten blijven doorlopen.”
Over de kosten voor een online-campagne is Van Charante resoluut: “Er wordt te vaak gedacht dat één persoon alles kan doen.” Voor een professionele online-campagne zijn al snel tien verschillende rollen nodig, van fotograaf tot strateeg. Hoeveel zo’n campagne kost, hangt af van hoe professioneel je het aanpakt. Sommige partijen doen het in eigen beheer, anderen schakelen bureaus in. En ja, er zijn ook partijen die budgetten vrijmaken voor spindoctors of zelfs fake profielen. ¨Persoonlijk ben ik er geen liefhebber van om het als doel te gebruiken om politieke tegenstaanders te verzwakken of zelfs uit te schakelen. ¨Dit budget is meestal tijd gebonden en het oordeel of dit een noodzaak is laat ik bij de lezer.”
Als social mediaexpert is Van Charante gevraagd om aan te geven wie het goed doet. Maar juist daarvan houdt hij zich bewust op de vlakte. “Ik wil de kiezer niet beïnvloeden. Laat ze op basis van de principes zelf oordelen.” Hij maakt wel een belangrijk onderscheid: tussen goed campagne voeren en goed kunnen besturen.
Social media als krachtig communicatiemiddel. Maar uiteindelijk blijft de kern de boodschap en die moet oprecht zijn. Niet elke succesvolle online-campagne weerspiegelt een capabele bestuurder. “Social media versterken. Ze kunnen iets groots maken van iets kleins en andersom.” Over het algemeen merkt hij dat de kennis bij een te kleine groep van de partij ligt. Hij mist diepgang over maatschappelijke vraagstukken. De partijprogramma’s, die bij de inschrijving gedeeld moeten worden, zijn vaak niet terug te vinden op de social media van partijen.
Tot slot is er volgens Van Charante een belangrijk onderscheid tussen de gevestigde partijen en de kleinere nieuwkomers. Dat verschil zit niet per se in hun gebruik van social media, maar in de kern van hun boodschap. Social media zijn in zijn ogen vooral een versterkende factor van de campagne. Het echte verschil ligt vooral in de boodschap.
De vraag blijft dus: wat is jouw boodschap? En hoe geloofwaardig komt die over, als het scherm uitgaat? Er moet toch altijd een onderscheid gemaakt worden tussen partijen en kandidaten die goed campagne weten te voeren, en zij die goede bestuurders zijn.